· · · Repository Hydraulic Engineering Reports

STOWA werkt in het kader van het kennisprogramma Deltaproof aan de ontwikkeliling van een afwegingsmethodiek voor een hanteerbare uitwerking van meerlaagsveiligheid, met het oog op een brede toepassing door waterbeheerders binnen Nederland. Het doel van deze notitie is het neerleggen van een basisvisie meerlaagsveiligheid. Deze basisvisie vormt het uitgangpunt voor een vervolgtraject voor het uitwerken van voorbeelden, een systematiek en vergaren van draagvlak. Deze basisvisie is een nadere uitwerking van twee discussiebijeenkomsten over het onderwerp. ook is gebruik gemaakt van kennis opgedaan in gebiedspilots, kennis van stuurgroep management overstromingen, informatiemanagement en het artikel ‘meerlaagsveiligheid zonder norm geen kans’.

De overheid wil graag schone energie stimuleren, zoals windenergie. Vanwege de gunstige windomstandigheden, zou het plaatsen van windturbines op (primaire) waterkeringen daarbij een optie zijn. Er zijn waterkeringbeheerders die vrezen dat door windturbines te plaatsen de waterkerende functie van primaire waterkeringen in gevaar kan komen, en daarmee de veiligheid. Ook worden problemen voorzien met de toetsbaarheid en het beheer van waterkeringen waarop windturbines staan. De waterkeringbeheerders willen graag eerst nader onderzoek en wijzen op mogelijke extra kosten bij toekomstige dijkversterkingen en consequenties voor het beheer als er windturbines op of bij de waterkering staan. STOWA is als kenniscentrum gevraagd een bijdrage leveren aan deze discussie, door een overzicht te geven van mogelijke denkrichtingen en hierbij ook te schetsen waar sprake is van witte vlekken in technische kennis. Dit document kan een eerste aanzet zijn tot een integrale visie hoe om te gaan met windmolens op dijken.

Voor verschillende dijkringgebieden zullen geavanceerde berekeningen moeten worden gemaakt, waarmee de kans op een doorbraak van de waterkering en inundatie kan worden bepaald. Bij het berekenen van de kans op falen van een dijkring zijn de zogenoemde 'lengte-effecten' van groot belang. Onder het lengte-effect wordt verstaan de mate waarin een faalkans, ofwel een kans van optreden van een bepaald faalmechanisme, afhankelijk is van de lengte van de dijkring. De volgende faalmechanismen zijn onderzocht: macrostabiliteit, piping, duinafslag, golfoverslag, dijkbekleding (en reststerkte) en micro-instabiliteit

Naar aanleiding van de resultaten van het eerste deel van het project Veiligheid van Nederland in Kaart (VNK1) zijn er voor het mechanisme opbarsten en piping in het project VNK 2 diverse tekortkomingen verwijderd in de modellering van dit mechanisme. De eerste resultaten van de systeemtoets dijkringen VNK 2 schetsen een vergelijkbaar beeld met hoge faalkansen. Voor het beoordelen van de consequenties hiervan zijn door DG Water aan het Expertise Netwerk Waterveiligheid de volgende vragen gesteld: 1 In hoeverre is er naar uw oordeel door het faalmechanisme piping sprake van een daadwerkelijk tekort in de veiligheid van de waterkeringen in het rivierengebied? 2 Wat zijn op hoofdlijnen mogelijke implicaties in termen van maatregelen, ruimtelijke consequenties en kosten? 3 Hoe moet met de ‘piping problematiek rekening worden gehouden in de ontwikkeling van het toets- en ontwerp instrumentarium en de analyses ten behoeve van de normering / WV21. 4 Zijn er nog andere belangrijke faalmechanismen die op soortgelijke wijze als piping kunnen leiden tot een mogelijk veiligheidstekort?