· · · Repository Hydraulic Engineering Reports

In het interimrapport van TAW-E [1) en in het rapport "Enkele gedachten aangaande een aanvaardbaar risico-niveau in Nederland" [2) zijn criteria ontwikkeld voor de bepaling van een toelaatbare inundatiefrequentie voor een dijkring. In de onderhavige studie zijn deze criteria uitgewerkt voor een concreet geval, de dijkring Alblasserwaard/Vijfheerenlanden. De studie kan deels gezien worden als een opvolger van de in de vijftiger jaren door Van Dantzig [3) uitgevoerde berekeningen naar de (economisch) meest gewenste dijkhoogte. Doel van de studie was om na te gaan of de voorgestelde procedure tot bruikbare resultaten kan leiden, de beperkingen ervan vast te stellen en om aan te geven welke gegevens en rekenmodellen nog verdere studie zouden vergen. In figuur 1.1 is het beschouwde gebied weergegeven. Aan de noordzijde wordt het begrensd door de Lek, aan de westzijde door de Noord, aan de zuidzijde door de Boven- en Beneden-Merwede en aan de oostzijde door de Diefdijk en de Lingedijk.

In het kader van risicoanalyse van alle faalmechanismen voor waterkeringen is een aantal studies naar deelaspekten uitgevoerd. Daarnaast is een projekt gedefinieerd waarin de gehele procedure aan de hand van een voorbeeld wordt gedemonstreerd. Om dit mogelijk te maken, zijn de gebruikte mechanisch-fysische modellen eenvoudig gehouden en is tevens het aantal beschouwde faalmechanismen beperkt. Voor de te ontwerpen dijk is een rivierdijk genomen. Dit rapport beschrijft de uitgangspunten, berekeningsmodellen en resultaten van genoemd projekt. Het optimale dijkprofiel is bepaald op basis van de som van de bouwkosten en de schadeverwachting. De optimaliseringsparameters zijn de kruinhoogte en de taludhelling. De dijk, die uit zand bestaat, is gefundeerd op een kleilaag die weer op een zandpakket rust. De dijk is aan de rivierzijde afgedekt met een kleilaag. De dijk beschermt een gebied dat in gebruik is voor wonen, landbouw en industrie tegen overstroming vanuit een rivier, waarvan wordt aangenomen dat deze eens per jaar een hoogwatergolf moet afvoeren. Indien er inundatie van het beschermde gebied optreedt, zal er schade ontstaan. In dit rapport is geen aandacht besteed aan mogelijke immateriële schade. In de voorbeeldberekening is aangenomen dat de schade een funktie is van de inundatiediepte. De inundatiediepte is berekend met formules voor overlaten en uit de continuïteitsvergelijking. Als oorzaak voor het falen van de dijk is een viertal mechanismen beschouwd, te weten: - overloop - macro-instabiliteit binnentalud - piping - micro-instabiliteit binnentalud

De kruinhoogte van de dijk wordt verkregen door bij de genoemde maatgevende waterstand, een waakhoogte (inclusief de golfoploop) op te tellen. De kruinhoogte van de dijk is echter slechts een van de kenmerkende grootheden van een dijkprofiel. De overige grootheden worden bepaald op grond van eisen met betrekking tot de stabiliteit, de aanleg, het onderhoud en het gebruik van de dijk. De kans op het overschrijden van de maatgevende waterstand kan niet zonder meer worden gelijkgesteld aan dekans op inundatie. Afhankelijk van de omstandigheden kan er middels de waakhoogte een grotere of kleinere reserve aanwezig zijn. Een ander punt is dat een waterkering op veel meer wijzen kan falen dan door overlopen of overs lag aIleen. Geconcludeerd kan dus worden dat bij de huidige ontwerpmethode de kans op inundatie in beginsel niet duidelijk vastligt. Voorts wordt opgemerkt dat in de huidige procedure de omvang van de schade onvoldoende tot zijn recht komt in de veiligheidsmarges die gehanteerd worden. Samenvattend kan worden gesteld dat de evenwichtigheid van het ontwerp op dit moment nog veel te wensen overlaat.