· · · Repository Hydraulic Engineering Reports

In het Technisch Rapport Steenzettingen word! in het onderdeel Achtergronden ingegaan op het begrip bewezen sterkte. In sommige gevallen kan worden beredeneerd dat de maatgevende omstandigheden zich al hebben voorgedaan; als de bekleding In die omstandigheden geen schade heeft opgelopen dan kan bij de beoordeling (alsnog) een score "goed" worden toegekend. In de praktijk is het zeer moeilijk om voor een concreet bekledingsvak aan te tonen dat het veilig is op basis van bewezen sterkte: daarvoor moet worden aangetoond dat alle parameters op eenzelfde moment in het verleden dezelfde of een ongunstiger waarde hebben gehad dan de ontwerp- of toetswaarden. De kans op succes is groter voor een andere vorm van bewezen sterkte: voor specifieke bekledingstypen die op een bepaalde locatie een zware, maar niet maatgevende belasting hebben ondergaan, is aangetoond dat ze een zekere sterkte kunnen leveren. Op basis daarvan kan worden aangetoond dat het betreffende bekledingstype toepasbaar is op een andere locatie met minder zware randvoorwaarden. Specifiek kan dit bijvoorbeeld gelden voor ingezande en ingeslibde basaltzuilen. Ook bij daze werkwijze moet worden aangetoond dat alle relevante parameters in hat praktijkgeval niet gunstiger waren dan de rekenwaarden van het bekledingvak dat word! getoetst. Er is tot op heden nog geen bruikbare methodiek ontwikkeld om het principe van bewezen sterkte toe te passen. Het voorliggende document gaat in zekere zin in op het begrip bewezen sterkte maar vanuit een andere invalshoek. Vandaar ook de aanhalingstekens bij hat begrip bewezen sterkte in de titel van het document. Het richt zich in eerste instantie op een vergelijking tussen schades die onder bepaalde hydraulische condities zijn opgetreden (de praktijk) en schades zoals die in berekeningen (Steentoets) onder dezelfde hydraulische condities verwacht hadden mogen worden (de theorie). Hiermee zou dan in principe een uitspraak kunnen worden gedaan over de wijze van toetsing: "Is de wijze van toetsing of zijn de gehanteerde toetsregels duidelijk aan de strenge kant of juist niet" Dit kan leiden tot een gevoel dat er door het aanscherpen van toetsregels nog het een en ander mogelijk is (lees kostenbesparingen door het alsnog goedkeuren van dijkvakken die in eerste instantie zijn afgekeurd) maar meer ook niet. Het daadwerkelijk toepassen van het begrip bewezen sterkte kan een vervolgstap zijn maar is duidelijk anders. Hat richt zich op locaties waar geen schade is opgetreden en waar zich bepaalde (liefst zware) hydraulische condities hebben voorgedaan. Vervolgens kan dan worden gezocht naar andere locaties waar de maatgevende hydraulische condities geringer zijn. Vervolgens kan dan op basis van bewezen sterkte een uitspraak worden gedaan over de sterkte van de aanwezige bekleding.

Door Rudolph (2005) is een diepgaande analyse van de stabiliteit van basalt in vergelijking tot Basalton gerapporteerd. In de discussies naar aanleiding van dit verslag is duidelijk geworden dat sommige conclusies enige aanvulling behoeven. In deze notitie zijn deze aanvullingen gebundeld

Ingevolge de Wet op de Waterkering dienen steenzettingen op waterkeringen vijfjaarlijks getoetst te worden. In de praktijk kan aan veel steenzettingen geen definitief toetsoordeel toegekend worden wegens een gebrek aan wetenschappelijke kennis. In 2003 is daarom door de Dienst Weg- en Waterbouwkunde van Rijkswaterstaat het Onderzoeksprogramma Kennisleemtes Steenbekledingen opgestart. Doel van dit programma is het reduceren van deze kennisleemtes teneinde te komen tot scherpere toetsregels en daarmee sneller en vaker tot definitieve toetsresultaten. In het kader van dit onderzoeksprogramma heeft voorliggend rapport betrekking op het deelonderzoek “Gezette steenbekledingen, deelplan 7.2.2, Stabiliteit van basalt, Deltagoot-onderzoek”. In de Deltagoot van is een steenzetting van basalt op een dijktalud belast door brekende golven. Bij drie verschillende golfsteilheden, namelijk 0,013, 0,025 en 0,035, is de golfhoogte stap voor stap verhoogd totdat schade ontstond, of totdat de grens van de capaciteit van de goot bereikt was. Vervolgens zijn deze proeven bij een golfsteilheid van 0,013 en 0,023 herhaald met een steenzetting van Basalton met vergelijkbare eigenschappen.

In het kader van het ‘Onderzoeksprogramma Kennisleemtes Steenbekledingen’ is er ook aandacht gegeven aan de stabiliteit van basalt (Rudolph e.a. (2005), en de aanvullende notitie van Klein Breteler (2005)). Uit dit onderzoek is een aanbeveling gekomen omtrent het toetsen en ontwerpen van basalt. Door de gebruikersgroep van Steentoets2007 is echter voorgesteld om een kleine wijziging aan te brengen in de aanbeveling m.b.t. het ontwerpen van steenzettingen met basalt. In deze notitie is dit nader uitgewerkt.

In het "Fundamentele Onderzoek naar de Stabiliteit van Taludbekledingen” is tot aan het hier omschreven onderzoek vrijwel geen aandacht besteed aan de klemkrachten tussen de afzonderlijke stenen in een zetting, en de invloed daarvan op de stabiliteit van de zetting als geheel. Er is steeds verondersteld dat de veiligheidseisen die gesteld moeten worden aan een taludbekleding gebaseerd moeten worden op de meest ongunstige (instabiele) situatie waarin de konstruktie zich kan bevinden. Voor een steenzetting betekent dit dat het onderzoek steeds gericht is geweest op de stabiliteit van een los blok in een zetting. Recent onderzoek in de Deltagoot van het Waterloopkundig Laboratorium naar de stabiliteit van BASALTON [ 1 ], een industrieel vervaardigde betonnen "basalfzuil, heeft het belang van klemming op de stabiliteit van een zetting overtuigend bevestigd.