· · · Institutional Repository

Zonder dijken, (spoor)wegen, riolering, energie- en drinkwatervoorziening zou Nederland niet kunnen bestaan. Deze infrastructuren zijn niet alleen belangrijk voor het leveren van diensten, ze vormen de voorwaarde voor economische, culturele en sociale bloei van een land of regio. De laatste vijftien jaar is in alle vitale infrastructuren een zekere mate van marktwerking ingevoerd, variërend van een lichte benchmark tot volledige privatisering. Dit artikel betoogt dat – naast andere bedoelde en onbedoelde consequenties – de introductie van de marktwerking heeft geleid tot versplintering, zowel in het aantal en soort van actoren als in het aantal beleidsniveaus.

‘De duivel had een betere pers in de Middeleeuwen dan marktwerking in de 21ste eeuw’, schrijven Baarsma, Theeuwes en Koopmans (2010). Dit artikel geeft het marktwerkingsdebat rondom infrastructuren weer en stipt vier argumenten aan die node worden gemist. Dat was twintig jaar geleden al zo toen de voorstanders in de meerderheid waren. En die argumenten ontbreken nog steeds, nu de sceptici de overhand hebben. Door voorstanders worden alle positieve veranderingen opgehangen aan marktwerking; en de tegenstanders schrijven alle kwaad toe aan de liberalisering. Dit artikel laat zien dat achter de zwart-witbeelden een ingewikkelde en genuanceerde werkelijkheid ligt, die het onmogelijk maakt om ofwel alle verdiensten ofwel de zwarte piet toe te delen aan marktwerking. Marktwerking is geen panacee noch een ziekte. Het is een instrument dat, mits kundig gebruikt, bepaalde problematische situaties in een infrastructuursector kan verbeteren.

Populistische partijen als de PVV, TON en de LPF worden vaak in een adem genoemd met een nieuwe culturele scheidslijn die tegenwoordig het Nederlandse politieke landschap verdeelt: die tussen de voor- en tegenstanders van het in ijltempo voortschrijdende proces van globalisering en europeanisering. Hebben we hier inderdaad te maken met een nieuwe scheidslijn? Of moeten we Geert Wilders en de zijnen eerder zien als de nieuwe spreekbuizen van een oude onderklasse? En waar in de huidige discussie over populisme minstens zoveel aandacht voor is: moeten we ons zorgen maken over de grote populariteit waarin deze nieuwe partijen en hun leiders zich tegenwoordig mogen verheugen?

Water is essential for human life. However, due to its scarcity, the management of water is a topic of great concern. Inadequate management may lead to famines, food insecurity, ecological destruction, and resource-based conflicts, and eventually to human suffering and the loss of millions of human lives. Whereas some official organizations speak of a water crisis, others argue that there is sufficient water but that the water sector needs to be reformed to avoid a water crisis in the future. Whether or not one uses the term “water crisis,” the numbers are not encouraging. In 2010, more than one out of six people (0.7 billion people) lacked access to safe drinking water, and more than two out of six (2.6 billion people) lacked adequate sanitation. Almost 2 million people die every year from water borne diseases, most notably diarrhea. There are no official numbers on resource-based conflicts, but fact is that there are over 260 river basins shared by two or more countries, which may provide a source of (regional) instability or conflicts when strong institutions and agreements are missing. In the light of climate change, the impact of the global water crisis is expected to increase in the coming decades. Traditionally, water management has been seen as primarily a technical issue, belonging to the field of engineers and hydrologists. However, it is increasingly recognized that an adequate management of water requires that the institutional constraints and juridical context be taken into account. Both in academia and policy circles, the attention has therefore shifted from water management towards water governance, requiring the combined and coordinated effort of both technical (engineers, hydrologists) and nontechnical experts (lawyers, economists, political and social scientists). With the shift from water management to water governance, the principle of equitable utilization has emerged in the literature as an important principle for allocation. However, notwithstanding recurrent pleas to include issues of “equity” and “social justice” in the governance of water, a systematic reflection on the different values pertaining to water is lacking.