Repository hosted by TU Delft Library

Home · Contact · About · Disclaimer ·
 

Kooperatieve verschijnselen in komplekse systemen

Author: Dekker, H.
Type:article
Date:1976
Source:TNO Project, juni, 6, 4, 239-243
Identifier: 477527
Keywords: Physics

Abstract

Koöperatíeve verschijnselen kunnen optreden in systemen die opgebouwd zíjn uít zeer vele met elkaar wisselwerkende subsystemen. Voor de 'míkroscopische' subsystemen kan men bijvoorbeeld denken aan menselijke individuen, hun hersencellen, of aan atomen. Het samengestelde, 'makroskopische' systeem kan dan respektievelijk de maatschappíj, de hersenen of een krístalrooster zijn. De samenwerking van de deelsystemen kan leiden tot een duídelijke overgang van een ongeordende naar een meer geordende toestand van het totale systeem. Dit heet een fase-overgang. De koöperatieve fenomenen die aan het makrosysteem worden waargenomen, zijn verschijnselen die de mikrosystemen op zichzelf niet vertonen. De systematische studie van deze synergistische verschijnselen wordt wel synergetica genoemd. Veel socíologische makrosystemen vertonen typisch koöperatíeve verschijnselen. Vandaar dat ín dit artikel geprobeerd zal worden in kort bestek uíteen te zetten wat synergetica inhoudt. Daarbij zullen systemen worden besproken variërend van fysische tot sociologische aard.