Repository hosted by TU Delft Library

Home · Contact · About · Disclaimer ·
 

Kosten bespaard, waarden verloren. Achtergronden voor keuzes bij vervanging van tufsteen

Author: Nijland, T.G. · Hees, R.P.J. van
Type:bookPart
Date:2014
Source:Syllabus TNO-NVMz studiedag, "Restauratie voltooid, kwaliteit gehaald?", Delft, 3 december 2014, 3-17
Identifier: 520485
ISBN: 90-5986-454-2
Keywords: Architecture · Buildings and Infrastructure · Built Environment · Building Engineering & Civil Engineering · SR - Structural Reliability · TS - Technical Sciences

Abstract

Vulkanische tufsteen uit de Eifel is een van de belangrijkste in Nederland gebruikte natuursteensoorten. De steensoort is, weliswaar met grote hiaten, al sinds de Romeinse tijd in gebruik. Op verschillende plaatsen is nog origineel Middeleeuws werk aanwezig. Dat betekent niet dat de steen immuun is voor verwering: Ret merendeel van het materiaal dat aan de oudste kerken in Nederland is toegepast ... is Römer tufsteen. Geen van deze gebouwen heeft nog zijn oorspronkelijke maat. Römer tufsteen heeft als karakteristiek verweringsbeeld dat na 100 tot 150jaar de oppervlaktehuid wordt afgestoten. De dikte van de schol die loskom4 varieert van 6 tot 8 mm. Een gebouw van 800 jaar oud is rondom 3 tot 5 cm kleiner geworden. ‘aldus de schatting van Gerard Overeem in een advies uit 1999. Bij blokken die voldoende dik zijn, is dit geen groot probleem. Maar er zijn ook bouwdelen van andere afmetingen. De vraag of tufsteen bij restauraties al dan niet vervangen moet worden, blijkt de afgelopen jaren telkens weer een lastige. Niet zelden wordt de stelling betrokken dat de steen maar vast vervangen moet worden, omdat verondersteld wordt dat hij voor een volgende restauratie vergaan zou zijn. Het lijkt soms verleidelijk om vanwege steiger- en andere bouwplaatskosten de steen alvast te vervangen; dat daarmee (cultuurhistorische) waarden verloren kunnen gaan, wordt op de koop toe genomen. Maar als het antwoord dan ja luidt, dan duikt een al minstens even lastige vervolgvraag op: Waarmee ? Reden voor een korte beschouwing over de duurzaamheid van deze soort natuursteen, als achtergrond bij te maken keuzes.