Repository hosted by TU Delft Library

Home · Contact · About · Disclaimer ·
 

Ongeschreven regels bij samenwerking in crisissituaties

Author: Boer, J. de · Broekman, C.C.M.T.
Type:report
Date:2015
Publisher: TNO
Place: Soesterberg
Identifier: 523441
Report number: TNO 2015 R10296
Keywords: Safety · Human & Operational Modelling · HOI - Human Behaviour & Organisational Innovations · ELSS - Earth, Life and Social Sciences

Abstract

In crisissituaties moeten teams met leden uit verschillende hulpverlenende organisaties onder tijdsdruk samenwerken en moeten er snel beslissingen genomen worden. Om dit besluitvormingsproces zo soepel en snel mogelijk te laten verlopen, worden er van tevoren afspraken gemaakt over de taakverdeling en het proces van samenwerken. Deze worden in oefensituaties toegepast en getest, om ervoor te zorgen dat in werkelijk situaties het gewenste gedrag wordt vertoond. Dat wil zeggen gedrag om het incident zo effectief mogelijk te bestrijden. Een werkelijke situatie is echter altijd anders dan een oefensituatie. Vaak verandert het gedrag onder druk van het incident, omdat het ‘echt’ is. Daarbij is het onmogelijk om voor ieder type incident te oefenen en improvisatie ter plekke is altijd nodig. Alle mogelijk scenario’s vastleggen in procedures en regels is daardoor niet mogelijk en heeft ook niet de voorkeur van deelnemende organisaties. Zodoende wordt gedrag in werkelijke crisissituaties voor een groot deel bepaald door eerdere ervaring en inzicht. Ongeschreven regels kunnen daar ook onderdeel van zijn en zodoende invloed hebben op het werkelijke gedrag. Ongeschreven Regels zijn verborgen, niet expliciet vastgelegde regels die mede het gedrag van een individu in een samenwerking bepalen. Inzicht in deze ongeschreven regels bij samenwerking in crisissituaties is nodig om enigszins invloed (controle) uit te kunnen oefenen op het (ongewenste) gedrag van teamleden, en om negatieve neveneffecten van ongeschreven regels zo veel mogelijk te beperken. Als dit gedrag effectiever beïnvloedt kan worden, kan dit het besluitvormingsproces versnellen en de incidentbestrijding effectiever maken. Om inzicht te krijgen in deze ongeschreven regels heeft TNO van april tot juli 2014 22 interviews afgenomen bij een selectie van experts die werkzaam zijn in crisissituaties. Zij waren allen werkzaam in een leidinggevende of coördinerende rol bij de brandweer, politie, GHOR of gemeente. Hen is gevraagd naar de ongeschreven regels die zij hanteren tijdens crisissituaties. Uit de interviews zijn zes categorieën geformuleerd waar de meest voorkomende ongeschreven regels in voorkomen.