Beleggers in gebiedsontwikkeling

Abstract

De afgelopen decennia zijn er in Nederland veel binnenstedelijke gebieden ontwikkeld. Onder druk van de economische crisis zijn de condities van de Nederlandse gebiedsontwikkeling vloeibaar geworden. De aard van de opgave verandert steeds meer richting het herontwikkelen van binnenstedelijke gebieden. Daarnaast is het minder vanzelfsprekend dat de projectontwikkelaars en gemeenten de partijen zijn die de kar trekken en is de wijze van samenwerking tussen de publieke partijen en de private partijen voer voor discussie. Door deze veranderingen en de lastige periode waarin gebiedsontwikkeling verkeert, wordt de belegger genoemd als ‘nieuwe’ kartrekker bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden. Maar de kennis en het inzicht in de praktijk over de mogelijkheden en onmogelijkheden die er voor de beleggers liggen, ontbreken nog. Dit afstudeeronderzoek zoekt naar de ‘incentives’ en ‘belemmeringen’ voor institutionele vastgoedbeleggers om te beleggen in en een actieve rol te vervullen bij de herontwikkeling van een binnenstedelijk gebied. Dit is gedaan door middel van vijftien interviews met (institutionele) beleggers, gemeenten en ontwikkelaars. In de interviews staan drie onderwerpen centraal: het beleggen in gebieden, het ontwikkelen en beleggen en de houding van de publieke partijen. Uit het onderzoek blijkt dat het voor institutionele beleggers lastig is om te beleggen in en een actieve rol te vervullen bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden. Hun activiteiten reiken in de meeste gevallen niet verder dan het gebouwniveau en het herontwikkelen van vastgoed op objectniveau. Dit wordt mede gevoed door het feit dat dit type belegger vanwege de aandeelhouders zich steeds meer moet richten op de financiële kant van het vastgoed. Deze aandeelhouders, veelal pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen, zoeken vooral solide investeringen met lagere risico’s. Hoewel de vastgoedbeleggers de meerwaarde zien van een aantrekkelijk gebied kunnen zij de kosten daarvan, anders dan die zij maken voor de herontwikkeling van hun bezit, lastig verantwoorden. Doordat het bezit in een gebied verdeeld is, is het lastig voor individuele eigenaren om gezamenlijk een gebiedsopgave op te pakken. Aan de andere kant is de verhouding tussen beleggers, projectontwikkelaars en gemeenten geen beletsel. Alle drie partijen zien mogelijkheden voor een actievere rol voor beleggers als men kijkt naar de onderlinge samenwerking. De drie partijen zien elkaars positieve punten als het gaat om het vergroten van de rol van de beleggers.