Modelleren van mobiliteitsbeprijzing met meerdere actoren

Abstract

Bij mobiliteitsbeprijzing zijn meerdere actoren, zoals verschillende overheden en de spoorwegen, betrokken. In dit paper wordt een model gepresenteerd op basis van speltheorie dat de voorkeuren en interactie van deze actoren analyseert. Zo een model kan tijdens het planningsproces gebruikt worden om conflicterende belangen te identificeren en er worden daarnaast verschillende oplossingen voorgedragen. We gebruiken de aanpak van Transferable Utility games (TU-spellen), waarbij de resultaten van de best mogelijke strategie voor iedere mogelijke coalitie als bouwstenen gelden. Niet eerder werden deze bouwstenen voor een soortgelijke setting gedefinieerd. Vervolgens worden drie bekende oplossingsconcepten voor TU-spellen uit de literatuur toegepast, namelijk de kern, de Shapley-waarde en de compromis-waarde. Om de relevantie van een dergelijke aanpak aan te tonen wordt een casestudie van de Randstad gebruikt. Hierbij wordt naar een kilometerheffing, een cordontolheffing en de tarieven van de trein gekeken; deze worden elk door een andere actor bestuurd. Het onderliggende transportmodel van deze casestudie maakt gebruik van recente methodologische ontwikkelingen, en heeft daardoor een goede balans tussen efficiëntie en realisme. Tevens zijn de reistijdwinsten en emissievermindering in kaart gebracht. De resultaten laten zien dat in de oplossing bij samenwerking tussen de actoren, er geen cordontolheffing hoeft te worden ingevoerd, omdat de kilometerheffing – die wordt ingezet om de sociale welvaart te verbeteren – een betere maatregel is om het achterliggende doel van de cordontolheffing, de economische positie van de stad, te bereiken.