Dit onderzoek onderzoekt hoe architectuur kan bijdragen aan ondersteuning tijdens een van de meest kwestbaarste momenten in het leven: Het verlies van een dierbare. Het onderzoek combineert theorieën uit de rouwpsychologie, omgevingspsychologie en fenomenologie met een analyse van het Nederlandse uitvaartproces. Hierdoor wordt inzicht gekregen in hoe architectuur bij kan dragen aan de ondersteuning van het rouwproces. Deze theoretische inzichten worden getoetst aan de hand van casestudies van vier crematoria, waarbij er is gekeken naar de rituele route, de openheid en geslotenheid van de ruimtes, de materialiteit en sfeer en de landschappelijke inbedding. Het onderzoek toont aan dat ruimtelijke vormgeving van crematoria een betekenisvolle rol kan spelen in het ondersteunen van het rouwproces. Door inzichten uit de psychologie met architectonische theorieën te verbinden wordt een brug geslagen tussen ontwerp en menselijke beleving. Het onderzoek beoogt hiermee architecten te stimuleren aandacht te hebben voor het menselijke aspect van ontwerpen.

This thesis explores the dynamic relationship between psychiatry’s evolution and architectural responses over a span of more than 100 years, with a focus on Endegeest Estate. Initially following a trend of pavilion-style architecture, psychiatric care at Endegeest remained stable, with a primary focus on patient tranquility and limited therapeutic advancements. Post-war advancements in treatment, stimulated by societal shifts and criticism from the anti-psychiatry movement, led to architectural changes with a focus on a sociotherapeutic living environment. These buildings did not last as long, as care was still changing rapidly, resulting in new architecture with a focus on individual living spaces. The 21st century witnessed increased architectural variation in psychiatric hospitals, moving away from rigid guidelines. Notably, experimentation with architecture played a pivotal role in addressing evolving care needs, such as the reduction of seclusion cells, highlighting the interconnectedness of architectural design and healthcare advancements.