Stadranden van de toekomst. Lessen en perspectieven voor nieuwe gebiedsontwikkelingen

Abstract

Landgoed Haverleij laat overtuigend zien hoe een landschapsbewuste benadering stadsranden kan transformeren tot waardevolle overgangsgebieden waar wonen, natuur en recreatie samenkomen. De ontwikkeling bewijst dat een sterk landschappelijk raamwerk, waarin bodem, water en bestaande structuren het ontwerp sturen, niet alleen ruimtelijke kwaliteit oplevert maar ook maatschappelijke en ecologische meerwaarde creëert. Uit Haverleij komen duidelijke lessen naar voren. Allereerst blijkt dat het landschap daadwerkelijk als drager van het ontwerp moet worden ingezet, en niet als sluitpost in de gebiedsontwikkeling. Een helder en onderscheidend concept zorgt vervolgens voor richting en samenhang, en maakt het mogelijk om gedurende langere tijd consistent te blijven in ontwerpkeuzes. Ook blijkt dat langdurige en hechte samenwerking tussen publieke en private partijen essentieel is om ambities overeind te houden, zeker wanneer marktomstandigheden veranderen. Daarnaast laat het project zien dat een ontwerpende manier van werken helpt om complexe belangen te verbinden, om richting te geven en om draagvlak te creëren bij betrokkenen. Ten slotte maakt Haverleij duidelijk dat groen een strategische waarde vertegenwoordigt: het versterkt ecologie, leefkwaliteit en klimaatadaptatie, maar draagt ook bij aan de economische waarde van het gebied. Samen laten deze lessen zien dat stadsranden geen probleemzones zijn, maar juist een grote oplossingsruimte kunnen bieden voor de ruimtelijke uitdagingen van vandaag, mits het landschap vanaf het begin serieus en integraal wordt meegenomen.