Bodems worden binnen de ruimtelijke ordening vaak benaderd als een passieve ondergrond. Het onderzoeksproject Rooted in Soil verkent een alternatief perspectief: hoe kunnen mensen en bodems worden begrepen als wederzijds afhankelijke actoren die samen landschappen vormgeven? In deze eerste onderzoeksfase staat de vraag centraal hoe mensen in collectieve voedseltuinen bodemvorming beïnvloeden en hoe de bodem op zijn beurt hun handelen stuurt.
Het onderzoek combineert etnografische veldmethoden met ontwerpgericht onderzoek op twee locaties: Voedseltuin Rotterdam en Velics Voedselbos Lopik. Door mee te werken in de tuinen, gesprekken te voeren, observaties vast te leggen en het verzamelde materiaal visueel te analyseren, werd een verzameling van zogenoemde ‘bodemkarakters’ ontwikkeld: menselijke en niet-menselijke elementen die bijdragen aan bodemvorming. Via relatiediagrammen, ruimtelijke doorsnedes en een nieuw bodemkarakterraamwerk werden de onderlinge afhankelijkheden tussen mensen, organismen, materialen, activiteiten en bodemprocessen onderzocht en verbeeld.

De resultaten laten zien dat bodemvorming ontstaat uit voortdurende wisselwerkingen tussen menselijke activiteiten en lokale bodemcondities. Een belangrijke bijdrage van het onderzoek is het concept van de ‘sociale bodem’, waarmee de invloed van sociale praktijken, besluitvorming en zorgrelaties op bodemvorming zichtbaar wordt gemaakt. Daarnaast wijzen de bevindingen op het belang van ‘interfaces’: plekken waar menselijke handelingen en bodemprocessen direct samenkomen. Het onderzoek biedt daarmee een stap in de goede richting naar een meer relationele benadering van bodem binnen ruimtelijke planning en ontwerp. ... Read more